Manastir Krušedol
Krušedol je manastir koji su podigli ljudi kojima je država već bila oduzeta. Početkom XVI veka, kada od srpske despotovine nije ostalo ništa osim titule u tuđem carstvu, poslednji Brankovići su na jugoistočnim obroncima Fruške gore sazidali svoje utočište - i ono je postalo sedište Beogradsko-sremske mitropolije. Vladika Maksim Branković gradio je muški manastir sa crkvom posvećenom Blagovestima između 1509. i 1521. godine, a njegova majka, zamonašena despotica Angelina, podigla je nedaleko odatle ženski manastir sa crkvom posvećenom Sretenju. Dva manastira, jedna porodica, jedno poslednje uporište.
Ono što danas vidite nije ono što su Brankovići sazidali. Prilikom povlačenja Turaka iz Srema 1716. godine konaci su oštećeni, a crkva spaljena - manastir je bio opustošen do temelja. Obnova je počela 1721. i trajala punih trideset pet godina. Zato Krušedol i jeste najslojevitiji fruškogorski manastir: u crkvi postoje dva sloja zidnog slikarstva, stariji freske iz 1543-1546. i mlađi uzane zidne slike iz 1750-1756. godine, koje su radili Jov Vasiljević i Stefan Tenecki. Na zapadnoj fasadi crkve i dalje stoji freska Strašnog suda s kraja XVII veka - prvo što ugledate pre nego što uđete. Visoki barokni zvonik iz 1726. platili su novosadski trgovci, braća Bogdanovići.
Krušedol je i grobnica. U priprati crkve, u kivotima pred ikonostasom, počivaju mošti svetih Brankovića - despota Đorđa, njegove majke Angeline i slepog oca Stefana. Tu su sahranjena i dva patrijarha Srpske pravoslavne crkve, Arsenije III Čarnojević, čovek koji je poveo Veliku seobu, i Arsenije IV Jovanović Šakabenta, kao i kralj Milan Obrenović. Malo koje mesto u Srbiji drži toliko srpske istorije u tako malom prostoru. U manastiru su održana i dva srpska crkveno-narodna sabora, 1706. i 1708. godine.
Manastir se nalazi u ataru sela Krušedol, na putu između Iriga i Maradika, i do njega vodi asfalt sve do porte - najlakše se prilazi sa auto-puta Beograd - Novi Sad, izlaz Maradik. Ulaz je slobodan, prilog dobrovoljan; poseta je uz manastirski red i pristojnu odeću. Dvorište je ravno i prohodno sa kolicima, ali crkva ima prag i stepenik. Krušedol se prirodno spaja sa Velikom Remetom i Grgetegom u jedan kratak fruškogorski manastirski krug, a Sremski Karlovci su dvadesetak minuta vožnje dalje.
