Manastir Vrdnik - Ravanica
Godine 1697. monasi manastira Ravanice napustili su svoju zadužbinu u Srbiji i poneli sa sobom sve što su uspeli da iznesu - pre svega mošti svetog kneza Lazara. Put ih je doveo u jedan siromašan fruškogorski manastir kod Vrdnika, čija je crkva tada bila od pletera i blata. Od tog dana taj manastir zovu Mala Ravanica, i od tog dana on prestaje da bude siromašan: narod je počeo da hrli moštima.
Sadašnja crkva od čvrstog materijala građena je između 1801. i 1811. godine, za vreme mitropolita Stefana Stratimirovića, a novac za nju skupljan je gotovo čitav vek. Osvećena je na Vidovdan 1811. godine, i tog istog dana su mošti svečano prenete iz stare u novu crkvu - zato je Vidovdan i danas manastirska slava. Ikonostas je izrezbario karlovački duborezac Marko Vujatović između 1809. i 1814, pozlatio ga je Petar Čortanović, a ikone je naslikao Dimitrije Avramović; po stilu je to prelaz od baroka ka klasicizmu.
Mošti kneza Lazara su iz Vrdnika bežale više puta - 1716. od Turaka u Futog, 1848. od Mađara u Klenak, a početkom Drugog svetskog rata preko Bešenova u Beograd. Godine 1989, povodom šest vekova od Kosovske bitke, vraćene su u Ravanicu u Srbiji. U Vrdniku je ostao jedan komad, ključna kost, izložen u staklenoj posudi ugrađenoj u kivot. Uz njega se pred ikonostasom čuvaju i mošti svete velikomučenice Anastasije iz III veka, svetinje sa Hristovog groba i deo moštiju svetog Teodora Tirona. U dvorištu, od proleća 1912. godine, stoji bista Milice Stojadinović Srpkinje, pesnikinje koju su savremenici zvali Vrdnička vila, rad vajara Jovana Pešića. Manastir je danas ženski.
Vrdnik - Ravanica se nalazi u samom Vrdniku, nadomak Banje Vrdnik, i do porte vodi asfalt sa parkingom; iz Iriga je desetak minuta vožnje. Ulaz je slobodan, prilog dobrovoljan, poseta uz manastirski red i pristojnu odeću. Dvorište je ravno i prohodno, ali crkva ima prag i stepenik. Najlogičnije se spaja sa Banjom Vrdnik, Iriškim vencem i Novim Hopovom, ili kao završna stanica dana provedenog na Fruškoj gori.
